გული წამართვი ცნობითურთ, მითხარ, ნაცვალი მომე რა?

ვეღარ გავძელი უშენოდ, გაყრისა სევდა მომერა.

დამწვი და წყალი არ მომეც — დამწვარსა გულსა მომერა:

უვარდოდ წალკოტისათვის თვალნი რისათვის მომერა?!

მშვიდობით, ხოდაბუნო, მშვენიერო და კარგო,

ამას იქით ვეღარ გხნავ, ასე უნდა დაგკარგო,

ცხენი დამზანტებია დრო მრავალ-გამოვლილი,

გდია თავ ჩამოგდებით ჩუთის წევით მოღლილი.

კვლავ მასც ჰქონდა ერთი დრო რომ რამდენსმე დღიურსა.

ერთის შებმით მოჰხნევდა, არ გაიბერტყდა ყურსა.

ახლა გინდ ათი სახრეც კაცმა ზედ დაამტვრიოს

მგონია ერთი კვალიც რიგზე ვერ გააკვლიოს.

ნეტავი მას დროს, ცხენო, რომ ყელმოღერებული,

კუნტრუშით აბრუნებდი ბელტებს განხურვებული,

ახლა ასე მგონია, რაგინდ თავი აწყვიტო,

ბაწრითაც რომ დაგაბა, ისიც ვეღარ ასწყვიტო.

უწინ მწვე არ ვიტყოდი, ეს მიწა მაგარია,

ჩემთვის მაშინ სწორ იყო ველი, მთა და ბარია,

თუ გონებაზე ვიყავ, მაშინვე შევაბემდი

ჩემსა ჩუთს და სიმღერით ყამირსაც ლბილებრ ვხნევდი.

ზოგი მიწა მტკიცეა, ზოგი ხმელი, ქვიანი,

ზოგს ხირხატს ეძახიან, ზოგი არის წყლიანი,

მაგრამ სულ ტყუვილია, ადგილით რა იქმნება,

თუ მხვნელი თითონ ვარგობს, ყველგან ხლტომით იხვნება.

ვინ დასდევდა ახოსა ეკლიანს, ძეძვიანსა,

ყველგან ვხნევდი და ვმკიდი ნაყოფს ბარაქიანსა,

მაგრამ ახლა სიბერემ მეც გამაწყო არჩევას,

ატყევებულთ ნახნავთა ვეღარ უბედ გარღვევას.

თუ ადგილი არ მომწონს ვჯავრობ, ვშფოთავ, ვღონდები,

მაგრამ ლბილთ ხოდაბუნთა კვალად ისევ ვეწყობი.

და იმათაც ასეთთა, რომ აბრეშუმებრ ბალახს

კრძალვით ძლივ გაებედვნოსთ თავის ჩენა იმ ალაგს.

ეჰ, ნეტა რაღად მინდა რჩევა ალაგებისა,

რადგანც ღონე არა მაქვს არც ხვნის, არცა თესვისა,

ჭაბუკო მეგუთნენო! თქვენც ხართ, ვიყავ მე ვითა.

ამისთვის შემიბრალეთ ცრემლისა დათხევითა;

და თქვენ, ხოდაბუნებო, ჩემს მოხუცებულს ცხენსა,

ბალახის მოძოვებით მაინც სცემდეთ ნუგეშსა.

თქვენს ხვნაზე ხელის ამღე მხოლოდ ჭვრეტით ვიხარებ

და თქვენს მწვანეზე სრბოლით გულის წყლულს დავიამებ

გოგჩა, ტბა ვრცელი, ხმოვანებით ზღვისა მბაძავი,
ოდესმე ზვირთთა აღქაფებით ჰღელავს მრისხანედ;
ზოგჯერ, ვით ბროლი გულ-უბრყვილო, წმინდა, უძრავი,
თვის შორის ჰხატავს ცისა ლაჟვარდს და მთათა მწვანეთ.
მაგრამ ნაქცევნი მისთა კიდეთ ძაძით მმოსველნი,
საგლოვო ნაშთნი შენობათა კვლავ ეროვანთა,
სად ჰყვავებულან დიდებულად ქალაქნი ვრცელნი
და სად დღეს ვჰხედავთ ოდენ ბუთა და ნატამალთა. -
ჭმუნვათა თვისთა მნახველთაცა აზიარებენ
უდაბურება, მჩუმარება, არა-რაობა.
თვალსა და გულსა კაცისასა სევდით ავსებენ,
და უნებლიეთ წარმოდგება ოხვრით ეს გრძნობა:
აჰა, პალატთა დიდებულთა ნგრეული ნაშთი.
აჰა, ქალაქთა ჩინებულთა ხვედრი უცილო,
აჰა, ჩვენისა მომავლისაც ნამდვილი ხატი;
მხოლოდ აწმყოზე რას დაბმულხარ, ხედვავ ბრმობილო!

ესე კამარა ძლივ საცნობო ყოფილ ტაძარად,
სად კვლავ მეფენი მოწიწებით იდრეკდნენ მუხლთა,
სად ღვთის დიდება მორწმუნეთა ესმოდათ მტკბარად,
და ცისა მიმართ გრგვინვიდიან ხმანი ფსალმუნთა, -

დღეს ეს ნაქცევი, სახიერად მაჩრდილობელი,
ჰხედავს თვის ქვეშე დამჩოქველად ოდენ პირუტყვთა,
ზოგჯერ ნადირთა, ზოგჯერ მხეცთა, და ხან წარმვლელი
მუნ შეაფარებს საქონელთა, შორით ზიდულთა!

ეს გროვა ქვათა სახე შლილის ოთხკუთხედისა
ადგილ არს, სადა სავაჭრონი მდიდრად წყობილან;
სომეხნი, მხნენი ხელოვანნი მომგებლობისა,
პირსა ქვეყნისას ამა საქმით ადრივ ცნობილან.

მაშინ მათ შორის ხშირ ყოფილა ქურურთა მქონე
არა-თუ ვერცხლით, ნდობითაცა ყოვლად მდიდარნი.
აწ მტვრად აღგვილან იგი ძალი და იგი ღონე;
მათთა განთქმულთა შეძლებათა წარშლიან კვალნი!

მიხედე ამა ვრცელსა ვაკეს ქვა-ყრილსა ბნელად,
კვლავ ასპარეზსა, სად ჰქონიათ ტაიჭთა სრბოლა,
ჩოგნით ტაცება ჭაბუკ-მხედართ გამოსაცდელად,
შუბთა ტრიალი, ჯირითთ ტყორცნა და ისართ სროლა.

ერთგზის ესეცა ქვანი შავნი, დღეს დახავსილნი,
ურთიერთთანა კავშირობით ამაღლებულან;
მკუთვნელნი მათნი, ბედნიერნი და კმაყოფილნი,
ოდესმე მათში განცხრომილან და განშვებულან.

აქაცა მჯდარა ძალი მაღალს ტახტსა ამაყად,
წყალობათა და რისხვის ფრქვევით მმართველი ერთა;
აქაც უღრღნიათ შურსა, მტრობას გულები ხარბად;
ტრფიალნი აქაც შემსჭვალვიან კვლავ ერთმანერთთა.

რავდენთ ბანოვანთ შვენებანი ახლად მშლილობნი
ჭავლის სიწმინდეს მიუზიდავს ნაპირს ამ ტბისას;
ვარდნი, ზამბახნი და მიხაკნი, და გიშრის მწყობრნი
რავდენგზის ტურფად გარდუღია სარკესა წყლისას.

რავდენგზის მთვარეს, თავ-მომწონეს მათთან შთახედვით,
უგრძნვია თვისი ჩაგრულ-ყოფა და მოღრუბლვილა!
მაგრამ რა?!. დროსა მსრველის ცელით, ყოვლთა წარწყმედით,
ციურთა მჯობი მშვენებლობაც სხვათებრ მოსთვლილა!