სიყვარულო, ნიჭო სრულო,

წამ ტკბილო და ხანგრძლივ მწარე,

ჯერ აკვანო ნეტარების,

მერმე კუბოვ და სამარე!


დღეს ჩემი ხარ, ხვალ სხვისი ხარ,

უგზო-უკვლოდ მოარული!

სად არს შენი დასაბამი?

ან სადა გაქვს დასასრული?


ზოგი გყვედრის, ზოგი გვედრის,

ყველას კი ჰსურს, რომ გემონოს!..

ვინ არის, რომ შენსა სიტკბოს

სიცოცხლე არ შეუწონოს?


დიდის ხნობით… მაღალ გრძნობით

თუმც არავის არ ახარებ

და წამიერ სიტკბოებას

საუკუნოდ წაამწარებ,


მაგრამ მაინც ყველა გეძებს!..

ცოცხალმა ვით დაგიწუნოს?

ვინ არის, რომ იმ ერთს წამში

არ გასწირავს საუკუნოს?!


1886 წ.

ერთხელ მხოლოდ, - ისიც ძილში, -

ქართველ ქალთა ვნახე კრება;

გეფიცებით, მისი ნახვა

ახლაც ისევ მენატრება!


ტახტზე იჯდა თამარ მეფე,

მომხიბლავი, ეშხიანი!..

მარცხნით უდგა თინათინი,

მარჯვნით - ნესტან-დარეჯანი.


გარს ეხვიენ სხვა ქალებიც,

როგორც მთვარეს ვარსკვლავთ კრება,

ცალ-ცალკე და ყველა ერთად,

სიცოცხლე და ნეტარება!..


შემოვიდა რუსთაველი,

ის სულმნათი და მგოსანი,

ხელში ეპყრა მოწიწებით

მისი “ვეფხის-ტყაოსანი”.


თაყვანი სცა სწორუპოვარს,

მის წინ მუხლი მოიყარა…

გაიღიმა ტახტზე მჯდომმა

და ცრემლები გადმოღვარა!..


მზის ჭიატის დარი იყო

უცნაური ის ღიმილი

და თვით გრძნობის ორჭოფობაც

ცრემლში იყო ჩალესილი:


მასაც მგოსნის თანაგრძნობა

გულში ედვა, როგორც ქალსა,

მაგრამ უნდა დაეჭირა

თავი, როგორც დედოფალსა!


ბრძანა: “გმადლობ, ვერ გადვიხდი,

როგორც მეფე, დღეს შენს ვალსა, -

უკვდავების მოსახვეჭად

მიგაპირებ მომავალსა!..”


მიუბრუნდა მერე იქ მდგომ

ნესტანსა და თინათინსა:

“თქვენ გილოცავთ ამქვეყნიურ

სიყვარულს და შვება-ლხინსა:


გიანდერძებთ საქმროდ ყველას

ტარიელს და ავთანდილსა,

რომ ქართველი ქართველ გმირად

გამოზრდიდეს შვილიშვილსა!”


ეს რომ ბრძანა, ნათელ სვეტად

გადმოეშვა ცისარტყელა:

აიტაცა შუქმა შუქი

და მას გაჰყვა თანვე ყველა!


მე კი დავრჩი… შემეშინდა!..

მიმოვავლე გარს თვალები

და რა ვნახე იმათ ნაცვლად?!..

სხვა ხალხი და სხვა ქალები!..


არც თამარი, არც თინათინ,

აღარც ნესტან-დარეჯანი!…

აღარც ერთს არ ეტყობოდა

ქართველობის რამ ნიშანი!..


გული დამწყდა!… გამეღვიძა,

ნაღვლიანად გამეცინა!..

ვთქვი: “ნეტავი არ მენახა,

საუკუნოდ დამეძინა!..”


1898 წ.

მშვენიერო, შენ გეტრფი,

შენი მონა ერთგული,

შენთვის სულდგმულს, შენგანვე,

შენთვის მიძგერს ეს გული!


მეგულები ციხეში,

ცხრაკლიტულში მჯდომარე…

შეთვისებას გიპირებს

გაიძვერა მოყვარე!


ტკბილად გაჭმევს, ტკბილს გასმევს,

შეზავებულს ბანგითა;

დედის ხმაზედ გიმღერის

დედინაცვლის ჩანგითა.


გაუფრთხილდი! ნუ გჯერა

მაგის ტკბილი ნანინა,

შენზე წინათ სხვაც ბევრი

მოხიბლა, შეაცდინა.


გაუმაგრდი განსაცდელს,

აიტანე ტყვეობა!

გშვენის ნესტან-დარეჯნის

მაგალითი… მზეობა.


ტარიელი დაგეძებს

გავარდნილი დღეს ველად,

ავთანდილი ფრიდონით

მოდის გამოსახსნელად,


რომ სისხლი და ცრემლები

მსხვერპლად შენ წინ დაღვაროს!..

აქ ცოცხლებს სცეს ნუგეში

და იქ მკვდრები ახაროს!


1892 წ.