ვისაც რა უნდა უყვარდეს,

სულ სხვაა ჩემი ტრფიალი:

მიყვარს პირწმინდა ნამგალი,

მისი ყანაში ტრიალი!..


თავი მოუკვდეს ზოგიერთს,

რომ იტაცებენ სხვისასა…

საწყალ კაცს ჯიბეს აჭრიან,

ურცხვად ივსებენ ქისასა.


ქორი ვარ, სხვას რომ მოვტაცო?

რად გავიშავო პირი მე?

გარს შემოვევლე ჩემს გუთანს!

ჩემი სახნისის ჭირიმე!


რად დავიბნელო სიხარბით

სამიწე წუთის თვალები?

ხერხსა, ხელეჩოს, სატეხსა,

ნაჯახ-ცულს ვენაცვალები!..


რაც ჩემი ურმის არ არის,

სახლში არ შემიტანია!

ღმერთმა მაშოროს, რაც ჩემის

ოფლით არ გამიბანია!


ბედს არ ვემდური, ღმერთს ვმადლობ!

თავი არ მომაქვს საკვეხნად,

თავდებად მაღლა ზეცა მყავს

და დედამიწა ამ ქვეყნად.


ვისაც ვინ უნდა უყვარდეს

სულ სხვაა ჩემი ტრფიალი,

სანამდი მადლით დამყურებს

საშვილიშვილოდ ღვთის თვალი.


1890

თუ ჩემს სამშობლოს გამოაღვიძებს

ჩემი სიკვდილი, აჰა, მეც მზად ვარ!..

მოდი, ჯალათო, შენი მახვილი

შეუბრალებლად ზედ გულზე დამჰკარ!


ყოველი წვეთი ჩემი სისხლისა

თუკი გამოზდის მამულიშვილსა,

ცოდვა არ არის, რომ მოვერიდო

მაშინ მე ტანჯვას და თვით სიკვდილსა?


არა! სიკვდილი ვერ შემაშინებს,

მომზადებულსა მამულის მსხვერპლსა!

მზად ვარ შევსწირო სული და ხორცი

და სამშობლოზე ვჰყრიდე თვით ფერფლსა!


თუმცა პირადი ჩემი ცხოვრება

ყოველთვის იყო ტანჯვა-ვაება,

მაგრამ სიკვდილში ვჰპოვებ სიცოცხლეს

და ის იქნება თვით უკვდავება,


თუკი იმედი მე საიქაოს

გამყვა უკეთეს მომავალისა,

რომ ჩემს შემდეგი შთამომავლობა

იქნება შემგნე თვისის ვალისა!


დიახ! თუ მოძმეთ გამოადგება

ჩემი სიკვდილი, მზადა ვარ მეცა...

გამოღვიძებულს სურვილს ქვეყნისას

ხელს მოუმართავს, მრწამს მე, თვით ზეცა!..


1911 წ.

მინდა რამ ვთქვა, მაგრამ რა ვთქვა,

უსამართლოდ ალაგმულმა?

ჩემი გრძნობა უნდა უხმოდ

შიგ ჩაიკლას წყლულმა გულმა!


მე ამ ლაგამს წავიძრობდი,

არ მაქვს უცხოს მორიდება;

მაგრამ რა ვქნა, რომ ხელმარჯვედ

ჩემივე ძმა მეჭიდება!


იმის აზრი სულ სხვა არის

და სულ სხვას გრძნობს ჩემი გული;

მე სხვა რამე მენატრება, -

მაგას ჯილდო, ანუ ფული!


ეჰ, რა მეთქმის? მირჩევნია

უხმოდ მოვკლა გრძნობა გულში

და არვის კი არ მივყიდო

არც ჯილდოში და არც ფულში!..


1880 წ.