შენს წმინდა საფლავს,

გულის მოსაკლავს,

დავყურებ, გმირო, სულგანაბული;

შენგან ქებული,

დავიწყებული

დღეს მაგონდება ჩვენი წარსული!


თვალცრემლიანსა,

გულსევდიანსა

ენა მებმება, ვერრის ვარ მთქმელი,

და ან-კი რა ვსთქვა?

გულზედ მადევს ქვა

მეცა შენსავით, გულის დამწველი.


ეს არ-სანატრო,

უკუღმართი დრო

სიცოცხლითვე გვკლავს, გვედება ბნელი,

არცა გვაქვს ძალი

და არც წამალი...

სად არის მხსნელი, რომ მოგვცეს ხელი?!


ტკბილო პოეტო,

ნათლისა სვეტო!

შენ არ დაგწვია ჩვენსავით გული,

რომ ჩვენი ერი,

დღეს სხვის ფეხთ მტვერი,

შენ არ გინახავს ასე ჩაგრული!


თორემ სხვაგვარად

მწარედ და მარად

ეგ შენი გულიც იწყებდა ძგერას...

და შენც ჩვენსავით

სიტყვებით ავით

გესლით და ნაღვლით იწყებდი მღერას.


და მაშინ შენს გულს,

ჩვენთვის აღგზნებულს,

სხვა ფასს დასდებდა უმეტესობა,

და ის ისარი,

სასტიკად მწარი,

შენც მოგხვდებოდა, ჩვენ რომ გვესობა...


და მადლობა ღმერთს,

რომ გერგო შენ ერთს

სიცოცხლითავე საფასო სრული:

ძალი, დიდება,

პატივი, ქება

და ქართველთაგან მზა სიყვარული!..


მმღერალო ტკბილო,

მამულისშვილო,

ამაღლებულო სულით ზეცამდე!

იყავ კურთხეულ,

არ-დავიწყებულ

ამიერიდან უკუნისამდე!..


1882 წ.

ბედო შავპირო, უპირო,

ამრევო გზა და კვალისა!

სულს ნუ ამომხდი, მაცალე

დახამხამება თვალისა!...


აჩრდილიღა ვარ წარსულის

და ლანდი მომავალისა!...

ვის შერჩენია, მე შემრჩეს

გადახდა სოფლის ვალისა?


მაგრამ სურვილმა მომხიბლა

ცრუ მოიმედე ხვალისა;

ჩამიხმატკბილა ჩანგურმა

და გული გამიხალისა:


ჩონგურო! ჩემო ჩონგურო!

ოცნების ზღვაში მცურავო!

შენი კრიმანჭი წკრიალი

ხელახლად მომეწყურაო;


ჯორა გაქვს ია-ვარდისა,

სიმი - ბულბულის ენაო;

ფრთები არწივის გასხია,

შეგშვენის აღმაფრენაო;


მიმოფრენ, მეც თან დაგყავარ,

წამის-წამ, კიდის-კიდესო!

ვეღარ მერევა სიკვდილი

მე, შენსა გადამკიდესო!...


დიდება შენსა მოვლენას,

ციურო, ტკბილო ძალაო!...

დაადნა გული შენს სიმებს

და სული დაიცალაო.


1894 წ.

არ მომკვდარა!... მხოლოდ სძინავს

და ისევე გაიღვიძებს!..

ვინც შენატრის იმის სიკვდილს,

უმალ მასვე დაამიწებს.


ბევრის ბრძოლით დაღალულსა

ეჭირვება მოსვენება!

შემცდარია, ვინც გულს იტეხს:

წესი არის და ბუნება!


ჩვენ კი ჩვენდა თავად გეტყვით:

გულსა სწამს და ჭკუას სჯერა,

რომ ჯერ კიდევ არ გამქრალა

მომავალი ბედისწერა!


მისთვის, რომ დღეს ვეღარ გვარჩენს,

არ გვიმართებს ორგულობა!

ჩვენს წინაპრებს თუ ჰქონიათ,

ჩვენცა გვქონდეს დიდსულობა!


დეე, მისთვის გავღარიბდეთ,

ზურგს მოვიდვათ საწყლის გუდა:

პატიოსანს ღარიბს რით სჯობს

გამდიდრებული იუდა?


არ მომკვდარა, მხოლოდ სძინავს

და როდესაც გაიღვიძებს,

მოიგონებს იმათ სახელს,

ვინც დღეს იმას არ ივიწყებს!..


1880 წ